Εκπαιδευτική Δράση Γεωλογίας

Α. Γενικά Στοιχεία

Από τα Αρχαία χρόνια, οι Έλληνες φιλόσοφοι, που με τους Ίωνες «Φυσικούς» είχαν εγκαινιάσει την επιστημονική έρευνα του κόσμου, δεν μπορούσαν παρά να ενδιαφερθούν και για τα λογής πετρώματα και ορυκτά που συνθέτουν το φλοιό της Γής και που αποτελούν τα κύρια δομικά στερεά συστατικά του.

Στη Μήλο ήδη από τη Νεολιθική εποχή είχε ξεκινήσει η εκμετάλλευση καολίνη και αργιλικών υλικών για κεραμική και φαρμακευτική χρήση, καθώς και το εκτεταμένο εμπόριο οψιδιανού που χρησίμευε στην κατασκευή εργαλείων και όπλων. Την Κλασσική εποχή γίνεται εξόρυξη τραχείτη για την κατασκευή μυλόπετρας, θείου για την κατασκευή φαρμάκων, μετατροπή αλουνίτη σε στυπτήρια για τη βαφή υφασμάτων και χρήση μπετονίτη στη σαπωνοποιία. Κατά την Ελληνιστική και Ρωμαϊκή εποχή παρατηρείται εμπόριο ελαφρόπετρας που χρησίμευε στη στίλβωση μαρμάρων και μωσαϊκών, ενώ δημιουργήθηκαν αλυκές που βοηθούσαν στην παραγωγή και εμπορία αλατιού. Την Βυζαντινή Εποχή διευρύνεται το εμπόριο και η εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου της Μήλου, ενώ κατά την Τουρκοκρατία υπάρχει κυρίως εξαγωγή καολίνη για παραγωγή πορσελάνης. Μετά την Απελευθέρωση, η μεταλλευτική δραστηριότητα και εκμετάλλευση στο νησί προσανατολίζεται στην εξόρυξη ορυκτών με βιομηχανικές εφαρμογές όπως θείου, γαληνίτη, αργυρούχου μολύβδου και μαγγανίου. Τα νεότερα χρόνια ξεκινά η εκμετάλλευση του μπετονίτη, του περλίτη και των κοιτασμάτων βαρυτίνης που βρίσκεται στη θέση «Βούδια», ενώ από το 1984 αρχίζει η εξόρυξη ποζολάνης στη θέση «Ξυλοκερατιά».

Η ιδιαίτερη αυτή γεωμορφολογία και φυσικός πλούτος σε πετρώματα και ορυκτά, προσδίδουν στη Μήλο έναν εξαιρετικό διάκοσμο κυριολεκτικά σπαρμένο μπροστά στα μάτια ενός υποψιασμένου περιπατητή.

Β. Εκπαιδευτικό Σενάριο

Όλες οι διαδρομές που επιλέξαμε διασχίζουν περιοχές μεγάλου ορυκτολογικού ενδιαφέροντος. Στα μονοπάτια που προτείνουμε θα συναντήσουμε θραύσματα εύκολα αναγνωρίσιμων πετρωμάτων, όπως οψιδιανού και άργιλου, αλλά και πολλών άλλων ορυκτών, όπως χαλαζία, μαγγανίου σε συνδυασμούς με σίδηρο και κρυστάλλους στοιχειακού θείου.

Οι μαθητές καλούνται να παρατηρήσουν το έδαφος κατά την πεζοπορία και να συλλέξουν πέτρες που τους τραβούν την προσοχή. Στο πέρας κάθε πεζοπορίας τα δείγματα αυτά συγκεντρώνονται και με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών συνοδών, των διαθέσιμων συγγραμμάτων ορυκτολογίας και οργάνων όπως μικροσκοπίων, αναγνωρίζονται και ταξινομούνται. Σχηματίζεται έτσι μια συλλογή ορυκτών και πετρωμάτων, η οποία στη συνέχεια εκτίθεται σε κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο του σχολείου.

Γ. Υποστηρικτικό Υλικό

Ανάλογα με το σχεδιασμό της δράσης σας, προτείνεται η επίσκεψη κάποιων εκ των παρακάτω Εκθεσιακών Χώρων:

• Μεταλλευτικό Μουσείο Μήλου

Σύγχρονο μουσείο στον Αδάμαντα με πολλά εκθέματα και εκπαιδευτικά προγράμματα.

Η τιμή του εισητηρίου εξαρτάται από τη σύνθεση και τις ανάγκες της ομάδας.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: +30 22870 22481

• Μουσείο Άμμου

Μικρός και πολύ όμορφος χώρος στην Πλάκα όπου εκτίθονται έργα από άμμο από όλο

τον κόσμο. Διαθέτει μικροσκόπια προς ελεύθερη χρήση.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: +30 22870 23828 (Κος Αστέρης)

• Εργατικό Κέντρο Μήλου

Χώρος του Σωματείου Εργαζομένων στον Τριοβάσαλο. Απαρτίζεται από 10 σωματεία,

με αυτό των Μεταλλορύχων να έχει την πρωτοκαθεδρία κατά την ίδρυσή του.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: +30 22870 21274